Uitleg DKIM
Wat is DKIM?
Je mailprovider kan berichten voor je domein digitaal ondertekenen. Controleer de handtekening bij de ontvanger en vervang sleutels met een veilige overgang.
Voordat je mailprovider een bericht voor example.com verstuurt, zet hij er een digitale handtekening op. De ontvanger kan daarmee veranderingen aan de ondertekende delen opsporen. Hij controleert de handtekening met gegevens die je bij example.com openbaar maakt. Deze techniek heet DKIM.
Eén ondertekende mail van example.com
Je mailprovider ondertekent een bericht voor example.com voordat hij het verstuurt. Dat werkt met twee bij elkaar horende sleutels. De provider houdt de ene geheim en gebruikt die om te ondertekenen. De andere is openbaar en laat ontvangers de handtekening controleren. Die twee heten de privésleutel en de publieke sleutel.
De publieke sleutel staat bij example.com in de domeininstellingen, oftewel DNS. De ontvanger haalt hem daar op en controleert het bericht. Slaagt dat, dan past de handtekening bij example.com en de berichtdelen die onder die handtekening vallen. Die geslaagde uitkomst heet een DKIM-pass.
De handtekening koppelt het bericht aan een domein. Je kunt er niet uit afleiden wie de mail schreef of wat diens bedoelingen zijn. De mail is hiermee ook niet versleuteld.
Hoe de ontvanger de juiste sleutel vindt
Een domein kan meer dan één publieke sleutel hebben, bijvoorbeeld omdat verschillende diensten mail versturen of een sleutel wordt vervangen. De ontvanger moet daarom weten welke sleutel bij dit bericht hoort. Je verzenddienst zet de domeinnaam en een sleutelnaam in de technische kopregels van de mail. Die sleutelnaam heet de selector.
In de kopregel DKIM-Signature staat het domein bij d= en de selector bij s=. Bij d=example.com; s=mail2026 hoort de DNS-naam mail2026._domainkey.example.com. De algemene vorm is <selector>._domainkey.<domein>. De ontvanger gebruikt die naam om de publieke sleutel te vinden.
Je hoeft selectors meestal niet zelf te bedenken. Je provider levert de naam en de waarde. Je kunt ze ook terugvinden in de oorspronkelijke kopregels van een echt verzonden bericht.
Wat staat er in DNS?
Je provider levert een tekstrecord met de publieke sleutel, of een verwijzing naar een sleutel die hij zelf beheert. In DNS heet een tekstrecord TXT en zo'n verwijzing CNAME.
De publieke sleutel staat als TXT-record op <selector>._domainkey.<domein>. Het domein komt uit d=, de selector uit s=. De belangrijkste onderdelen zijn:
v=DKIM1: de versiek=rsaofk=ed25519: het sleuteltypep=...: de publieke sleutel. Gebruik de volledige waarde van je provider- een lege
p=: de sleutel is ingetrokken
Veel providers laten je in plaats daarvan een CNAME publiceren. Bijvoorbeeld: mail2026._domainkey.example.com CNAME key.provider.example.net.. Neem de echte naam en waarde uit jouw provideraccount over. Zet op diezelfde naam niet ook een TXT-record.
Per selector hoort er één sleutelrecord te zijn. Een lange TXT-waarde mag uit meerdere tekstfragmenten binnen dat ene record bestaan. De ontvanger voegt ze zonder extra spaties samen. Dat is iets anders dan twee afzonderlijke TXT-records met verschillende sleutels.
Instellen en controleren
- Vraag bij elke verzenddienst DKIM aan voor het domein waarmee je wilt ondertekenen
- Neem de aangeleverde TXT- of CNAME-naam en waarde exact over in DNS. Controleer of het DNS-paneel het domein zelf aanvult
- Laat de provider de publicatie controleren en schakel ondertekening in als dat een aparte stap is
- Stuur vanuit iedere dienst een testbericht naar een mailbox die je beheert
- Bekijk de oorspronkelijke kopregels: lees
d=ens=in DKIM-Signature en de uitslag die jouw ontvangende mailserver heeft toegevoegd
Bij d=example.com; s=mail2026 hoort de DNS-naam mail2026._domainkey.example.com. In een paneel voor example.com is Naam/Host vaak alleen mail2026._domainkey. Controleer de volledige naam na het opslaan. Een bruikbare sleutel in DNS bewijst nog niet dat de dienst ermee tekent. Zoek in het ontvangen bericht bijvoorbeeld dkim=pass header.d=example.com header.s=mail2026 en noteer daarnaast het zichtbare afzenderdomein.
Je kunt selectors niet volledig uit DNS laten opsommen. Checkers proberen bekende namen. Niets vinden bewijst daarom niet dat je geen DKIM gebruikt. Neem de selector uit je provideraccount of uit een echt verzonden bericht. De Mailheaders-tool van DNS Radar haalt hem uit geplakte kopregels, maar controleert de handtekening niet opnieuw en kan de herkomst van die regels niet bewijzen.
Mislukt een test? Controleer de gebruikte selector en het d=-domein, de DNS-naam en waarde, en of de provider ondertekening heeft aangezet. Onderzoek daarna of een tussenliggende dienst de gedekte inhoud wijzigt. Voeg niet op goed geluk een tweede sleutelrecord toe.
Wat een handtekening wel en niet zegt
Voor de handtekening maakt de server een controlewaarde, een soort vingerafdruk van de gekozen berichtdelen. De server ondertekent gekozen kopregels en de gedekte berichtinhoud. Niet elke kopregel valt automatisch onder de handtekening. Bepaalde opmaakverschillen kunnen zijn toegestaan en een handtekening kan tot een deel van de inhoud zijn beperkt. Een pass betekent dus niet dat iedere byte onderweg gelijk is gebleven.
De provider kan ondertekenen voor example.com, zoals hierboven, maar ook onder zijn eigen domein. Bijvoorbeeld: het zichtbare adres is info@example.com, maar in de handtekening staat d=provider.example.net. Die handtekening kan geldig zijn zonder dat zij het zichtbare afzenderdomein bevestigt.
DMARC controleert die koppeling. De ontvanger kijkt daarbij of het domein waarvoor de handtekeningcontrole of de servercontrole slaagt bij het zichtbare afzenderdomein hoort. SPF controleert of de verzendende server voor een domein mag mailen. Voor DMARC is het genoeg als één van deze controles slaagt voor een domein dat bij de zichtbare afzender hoort. Gebruik daarom waar mogelijk voor iedere verzenddienst een eigen ondertekenend domein dat bij het zichtbare afzenderdomein hoort. Meer uitleg staat in de DMARC-guide.
Een handtekening kan bij doorsturen geldig blijven als de gedekte delen intact blijven. De SPF-controle kan dan mislukken doordat een andere server de mail aanbiedt. Een mailinglijst die onderwerp of inhoud wijzigt kan juist de handtekening breken. Ook correct ondertekende mail kan schadelijk zijn. Deze controles beoordelen de inhoud niet.
Sleutels en algoritmen kiezen
Providers kunnen verschillende soorten sleutels aanbieden. RSA is een veelgebruikt type. De lengte in bits is één van de kenmerken waarmee de sterkte wordt beoordeeld.
Kies voor nieuwe RSA-sleutels minstens 2048 bit. Maak bij een bestaande sleutel onderscheid tussen de protocolgrens en de aanbeveling:
- Onder 1024 bit: een conforme ontvanger mag de RSA-handtekening niet als geldig accepteren
- Van 1024 tot onder 2048 bit: voldoet aan het protocolminimum, maar is zwakker dan aanbevolen. Plan vervanging
- Vanaf 2048 bit: voldoet aan de aanbevolen minimumlengte voor RSA. Dit bewijst op zichzelf geen veilige sleutelopslag of geldige handtekening
Voor RSA moet de server met rsa-sha256 tekenen. rsa-sha1 is niet meer toegestaan. Ed25519 is een compacter alternatief. Stem de keuze en compatibiliteit af met je provider.
Wil je RSA en Ed25519 naast elkaar gebruiken, dan zijn aparte selectors nodig, bijvoorbeeld rsa2026 en ed2026. De server moet ook werkelijk twee handtekeningen plaatsen met de bijbehorende algoritmen en selectors. Alleen twee sleutels publiceren doet dat niet. Zet geen twee sleutelrecords onder één selector.
Veilig roteren en herstellen
Plan een sleutelwissel met je provider. Een CNAME kan beheer delegeren, maar bewijst niet dat de provider automatisch roteert. Spreek af wie wijzigingen uitvoert, wie fouten ziet en hoe je de werking controleert. DKIM schrijft geen universele rotatieperiode van zes of twaalf maanden voor.
- Publiceer de nieuwe publieke sleutel onder een nieuwe selector
- Controleer dat hij beschikbaar is en houd rekening met DNS-verwerking en eerder gecachte antwoorden voordat je ermee gaat tekenen
- Laat de verzender naar de nieuwe selector overschakelen en test de ontvangen mail
- Houd de oude publieke sleutel nog een redelijke validatieperiode beschikbaar voor vertraagde oude berichten. Verwijder hem daarna in overleg met de provider
Een gelekte privésleutel vraagt een andere afweging dan gepland onderhoud. Laat de provider die sleutel zo snel mogelijk vervangen en intrekken, bijvoorbeeld met een lege p=. Dat kan oude handtekeningen laten mislukken. DNS-caches verdwijnen niet direct. Ontvangers met een oud antwoord kunnen de oude sleutel nog accepteren.
Primaire bronnen
Veelgestelde vragen
Wat is een DKIM-selector?
De ontvanger moet weten welke publieke sleutel bij een bericht hoort. De sleutelnaam waarmee hij die vindt heet de selector. Een domein kan meerdere selectors hebben, bijvoorbeeld per provider of sleutelwissel. De combinatie van selector en domein bepaalt de naam <selector>._domainkey.<domein> in DNS.
Waarom vindt een checker mijn DKIM niet?
Een checker kan niet alle mogelijke sleutelnamen uit DNS laten opsommen. Hij probeert bekende namen, de selectors. Staat jouw naam daar niet bij, dan kan je DKIM toch werken. Neem de selector uit je provideraccount of een echt verzonden bericht en geef die aan de checker mee. Geplakte kopregels zijn daarbij geen onafhankelijk bewijs dat de handtekening geldig was.
Welke sleutellengte moet ik gebruiken?
Kies voor nieuwe RSA-sleutels minstens 2048 bit. 1024 bit is nog het protocolminimum, maar zit onder de aanbeveling. Onder 1024 bit mag een conforme ontvanger de handtekening niet accepteren. Ed25519 is een alternatief. Stem ondersteuning en eventuele dubbele ondertekening af met je provider.
Hoe vaak moet ik mijn DKIM-sleutel roteren?
Spreek een schema af met je provider op basis van sleutelbeheer en risico. Een CNAME betekent niet vanzelf automatische rotatie. Gebruik bij een geplande wissel een nieuwe selector en een overlapperiode, zodat vertraagde berichten nog met de oude publieke sleutel kunnen worden gecontroleerd.
Wat betekent een lege p=?
Dat de sleutel is ingetrokken. Een record met p= zonder waarde vertelt ontvangers dat deze selector niet langer geldig is.