Uitleg SPF
Wat is SPF?
SPF legt vast welke servers voor je domein mogen mailen. Controleer de providerinstellingen en test of je eigen mail slaagt.
Je mailprovider verstuurt e-mail voor example.com. Bij dat domein publiceer je een lijst met servers die daarvoor toestemming hebben. De ontvanger controleert de verzendende server aan de hand van die lijst. Zo werkt SPF.
Eén mail van example.com
Je mailprovider levert een bericht aan bij de mailserver van de ontvanger en gebruikt daarbij example.com als afzenderdomein.
De ontvanger zoekt de lijst van toegestane servers voor example.com op in de domeininstellingen, oftewel DNS. Daarna vergelijkt hij het IP-adres van de server die het bericht aanbiedt met die lijst. Is de server toegestaan, dan slaagt de controle. Die uitkomst heet pass.
Staat de server niet op de lijst, dan volgt de uitkomst die je regels daarvoor bepalen. De ontvanger weegt die uitkomst mee bij zijn beslissing over de mail. Hij gebruikt ook zijn eigen filters en beleid, dus de uitslag leidt niet automatisch tot weigering.
Welk afzenderadres wordt gecontroleerd?
Een e-mail heeft het afzenderadres dat je in je mailprogramma ziet. Daarnaast geven mailservers onderling een retouradres door voor meldingen over bezorgfouten. SPF gebruikt het domein van dat technische retouradres.
Bijvoorbeeld: jij ziet info@example.com en het retouradres is bounce@example.com. Beide gebruiken hier example.com. De SPF-instelling voor example.com hoort dan bij de verzending.
In technische gegevens heet het zichtbare afzenderveld From. Het doorgegeven retouradres heet MAIL FROM, ook wel het envelope-adres. Je vindt die namen terug bij de providerinstellingen en in testberichten. Vraag de verzenddienst welk retourdomein hij gebruikt, want dat kan van het zichtbare afzenderdomein verschillen.
Hoe ziet een SPF-record eruit?
De toegestane servers en de regels voor overige servers staan samen in één tekstregel in DNS: het SPF-record. Die regel begint met v=spf1. De ontvanger leest de regels van links naar rechts voor het IP-adres van de verzendende server. De eerste passende regel bepaalt de uitkomst.
Een typisch record: v=spf1 include:_spf.google.com ~all. Stukje voor stukje:
v=spf1: vertelt dat dit een SPF-record is (verplicht aan het begin)include:_spf.google.com: matcht wanneer de SPF-controle bij dat doelpassoplevert~all: niet eerder gematchte adressen krijgensoftfail
De bouwstenen die je kunt gebruiken:
aenmx: adressen van de genoemde host of mailserversip4:enip6:: losse IP-adressen of reeksen, bijvoorbeeldip4:192.0.2.0/24include:: verwijst naar een ander SPF-beleid- het teken vóór
allbepaalt de uitkomst voor adressen die dit punt bereiken:-all(fail),~all(softfail),?all(neutral) of+all(pass). Een onbedoelde+allkan zo iedereen toelaten
Stap voor stap instellen
Begin met de verzendstromen: mailprovider, nieuwsbrief, CRM, webshop en factuursysteem. Vraag per dienst welk MAIL FROM-domein hij gebruikt, ook wel het envelope- of retourdomein genoemd. Dat bepaalt welk SPF-record de ontvanger opvraagt.
Voorbeeld: je mail toont From: info@example.com, maar gebruikt MAIL FROM: bounce@bounces.example.com. SPF vraagt dan het TXT-record van bounces.example.com op. Het SPF-record van example.com geldt daar niet automatisch. Gebruikt de dienst zijn eigen retourdomein, dan beheert hij dat SPF-beleid. Een include op jouw zichtbare afzenderdomein verandert die controle niet.
- Vraag iedere provider om de actuele instellingen voor het gekozen retourdomein. Kopieer geen includes van diensten die je niet gebruikt
- Bewerk het bestaande SPF-record op die naam en voeg alleen de benodigde
include:,ip4:ofip6:-onderdelen samen. Laat andere TXT-records staan - Gebruik
~allzolang de verzendinventaris nog onzeker is. Overweeg-allpas na controle van legitieme verzenders en doorstuurpaden - Controleer de volledige DNS-naam en waarde na publicatie, en test daarna echte mail van iedere dienst
Alleen als je uitsluitend Google Workspace gebruikt voor dat domein, is v=spf1 include:_spf.google.com ~all een bruikbaar voorbeeld. Volg altijd de actuele providerinstructie. In een DNS-paneel kies je type TXT. Voor example.com is Naam/Host vaak @ of leeg. Voor bounces.example.com vaak bounces. Sommige panelen vullen het domein zelf aan. Controleer dus dat er niet per ongeluk bounces.example.com.example.com staat. Oude antwoorden kunnen tot hun eerdere TTL in caches blijven staan.
Controleren met echte mail
Scan de naam waarop je SPF hebt gepubliceerd. Daarmee controleer je DNS en de onderzochte evaluatiepaden, niet of een werkelijk bericht SPF haalt. Stuur daarom vanuit iedere verzenddienst een testbericht naar een mailbox die je beheert. Bekijk daar de oorspronkelijke kopregels en de uitslag die jouw ontvangende mailserver heeft toegevoegd.
Bijvoorbeeld: spf=pass smtp.mailfrom=bounces.example.com. Hieraan zie je welk domein de ontvanger controleerde. Het zichtbare afzenderadres is daarmee nog niet gecontroleerd. De Mailheaders-tool van DNS Radar kan zulke gemelde uitslagen leesbaar maken. Hij voert de SPF-controle niet opnieuw uit en kan de herkomst van geplakte kopregels niet bewijzen.
Werkt één dienst niet? Controleer eerst het gebruikte retourdomein, de voorgeschreven providerinstelling en het door de ontvanger gemelde afzender-IP. Herstel het record op de juiste naam en test opnieuw. Een DNS-fout of time-out is geen bewijs dat het record ontbreekt. Een geslaagde test bij deze ontvanger zegt nog niet hoe andere ontvangers of latere berichten uitpakken.
Wat SPF niet over de zichtbare afzender zegt
Het technische retourdomein kan verschillen van het afzenderdomein dat jij ziet. Een geslaagde SPF-controle voor dat retourdomein bevestigt daarom niet vanzelf het zichtbare afzenderadres. Voor die koppeling bestaat een aparte controle: DMARC. Die kijkt of een geslaagde servercontrole óf een geslaagde handtekeningcontrole bij het zichtbare afzenderdomein hoort. De handtekeningcontrole heet DKIM. Meer uitleg staat in de guides over DMARC en DKIM.
Doorsturen kan SPF laten mislukken: een andere server biedt de mail dan aan, terwijl die niet bij de oorspronkelijke verzender op de lijst staat. Een mislukte controle bewijst dus geen misbruik. Ook mail met een pass kan schadelijk zijn of door de ontvanger worden tegengehouden. Zonder SPF ontbreekt deze gepubliceerde servertoestemming, maar andere controles en spamfilters kunnen nog werken.
Mailservers kunnen ook de naam controleren waarmee de verzendende server zich voorstelt. Dat is de HELO-identiteit. Voor DMARC telt de MAIL FROM-identiteit. Bij een leeg retouradres wordt die volgens SPF afgeleid van HELO.
De 10-lookup-limiet
De limiet telt DNS-activerende termen, niet iedere afzonderlijke DNS-query. Tijdens één evaluatie mogen maximaal 10 bereikte include, a, mx, ptr, exists en redirect-termen worden verwerkt. Geneste includes en redirects delen dat budget. ip4, ip6 en all kosten dit budget niet. Voor onder meer MX-adresopvragingen gelden daarnaast afzonderlijke grenzen.
Neem v=spf1 include:_spf.a.example include:_spf.b.example -all. De eerste include kost één term. Bevat die een bereikt a-mechanisme, dan kost dat nog één term. Geeft die include voor de verzender een pass, dan stopt de controle: de tweede include wordt niet bereikt. Matcht de eerste include niet, dan kan de tweede wel meetellen. Daarom telt alleen de zichtbare include-lijst niet het hele pad.
Boven de termlimiet volgt permerror: de SPF-regels konden niet correct worden beoordeeld. Dat is iets anders dan none (geen SPF-informatie). De ontvanger bepaalt de afhandeling met zijn lokale beleid. Daarnaast adviseert de specificatie maximaal twee DNS-opvragen waarbij de naam of het gevraagde record ontbreekt (void lookups). Ontvangers die die grens toepassen kunnen ook daarop stoppen met permerror.
DNS Radar onderzoekt zonder concreet verzendend IP bewezen en mogelijke paden. Een mogelijke bovengrens boven tien is geen vastgestelde fout voor iedere afzender. Verwijder eerst ongebruikte verwijzingen. Flattening vervangt includes door IP-reeksen, maar is alleen verantwoord als iemand wijzigingen bij de provider blijft bijhouden.
Veelgemaakte fouten
- Meer dan één geselecteerd SPF-record publiceren: dat geeft
permerror - De limiet van 10 DNS-activerende termen op een evaluatiepad overschrijden
- Een onbedoelde
+all: alle adressen die dit punt bereiken krijgenpass - Een echte verzenddienst vergeten, waardoor legitieme mail SPF kan missen
ptrgebruiken: de SPF-specificatie raadt publicatie daarvan af
Primaire bronnen
Veelgestelde vragen
Wat betekent ~all versus -all?
-all geeft fail voor niet eerder gematchte adressen: niet geautoriseerd. ~all geeft de zwakkere uitkomst softfail. De ontvanger bepaalt de afhandeling. Beide zijn geen aflevergarantie. Breng alle verzenders en doorstuurpaden in kaart voordat je het beleid aanscherpt.
Is SPF genoeg om spoofing te stoppen?
Nee. SPF controleert de server voor het technische retourdomein, niet vanzelf het afzenderadres dat jij ziet. DMARC voegt de controle op dat zichtbare domein toe, met een geslaagde server- of handtekeningcontrole als bewijs. Ook dat voorkomt niet alle phishing of afzendermisbruik.
Mag ik meerdere SPF-records hebben?
Niet op dezelfde naam. Als je SPF publiceert, gebruik je daar één SPF-record. Meerdere gekozen SPF-records maken de regels onbruikbaar. De fout heet permerror. Combineer verzenders die hetzelfde retourdomein gebruiken in dat ene record. Andere TXT-records, bijvoorbeeld verificatiecodes, mogen er wel naast staan.
Heb ik SPF nodig als mijn domein geen mail verstuurt?
Voor een domein dat geen mail verzendt kun je v=spf1 -all publiceren. Je verklaart daarmee dat geen server dat domein als technisch afzenderdomein mag gebruiken. Dat blokkeert niet zelfstandig misbruik van het zichtbare afzenderadres. DMARC is de aanvullende controle voor dat zichtbare domein.
Mijn SPF heeft te veel lookups. Wat nu?
Verwijder eerst includes die je niet meer gebruikt. Je kunt verzendstromen met een eigen retourdomein een apart SPF-record geven. Flattening is een andere mogelijkheid, maar vereist blijvend onderhoud van de IP-reeksen van de provider. Een eenmalig gekopieerde lijst kan verouderen.